Numer 2/23 (June 2015)

Problem bezpieczeństwa systemów, a w tym bezpieczeństwa systemów elektroenergetycznych, nie jest problemem nowym. Bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego może być rozważane wielopłaszczyznowo z uwzględnieniem zagrożeń wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Tym samym pewną miarą bezpieczeństwa może być odporność danego systemu elektroenergetycznego na zmianę stanu pracy (w tym na zakłócenia wewnętrzne) lub na oddziaływanie z zewnątrz (np. atak terrorystyczny).

Odporność systemu można budować przez nadmiarowość struktury lub przez stosowanie odpowiednich systemów zarządzania.

Pierwszą z nich nazwijmy odpornością strukturalną, a drugą – odpornością regulacyjną.

Nadmiarowość struktury, w odniesieniu do sieci elektroenergetycznej, należy rozumieć jako taką (na tyle dużą) liczbę powiązań punktów zasilania z punktami poboru energii elektrycznej, która w przypadku ubytku danego powiązania (wyłączenia elementu sieci) nie doprowadzi do braku zasilania u odbiorców. W sieciach przesyłowych i w znaczącej części sieci rozdzielczych 110 kV odporność taka istnieje, a jest testowana w analizach N-1 (a także N-2). W sieciach promieniowych 110 kV oraz sieciach niższego napięcia, pracujących jako promieniowe, taka odporność nie występuje.

Na odporność regulacyjną składają się wszelkiego rodzaju systemy regulacji, sterowania i zarządzania, działające w trybie online oraz offline, a w tym, oprócz systemów automatyki, również systemy m.in. informatyczne, dyspozytorzy, brygady remontowe. Rozwój systemów elektroenergetycznych jest realizowany poprzez rozbudowę sieci, co prowadzi do wzrostu odporności strukturalnej, oraz przez rozbudowę systemów sterowania i zarządzania, co skutkuje wzrostem odporności regulacyjnej. Można postawić pytanie o właściwe proporcje pomiędzy tymi dwoma grupami działań. Czy poprzez rozbudowę infrastruktury informatycznej, prowadzącą w zamierzeniu do wzmocnienia odporności regulacyjnej systemu, nie wprowadza się zagrożeń dla jego bezpieczeństwa? I jak tym zagrożeniom przeciwdziałać? Przykładem mogą tu być współczesne liczniki energii, które można wykorzystać do wyłączenia odbiorców, co z kolei w przypadku działania na skalę systemową będzie prowadziło do blackoutu (Marc Elsberg, „Blackout. Jutro będzie za późno”).

Przesłaniem nie jest oczywiście promowanie powstrzymywania rozwoju systemów informatycznych na rzecz budowy linii elektroenergetycznych, ale zwrócenie uwagi na konieczność pamiętania o poziomie odporności regulacyjnej systemu.

Zapraszam do lektury artykułów bieżącego numeru Acta Energetica.

Spis treści

Kodeksy sieci – tworzenie europejskiego prawa energetycznego
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Oczekiwany zakres współpracy operatorów systemów przesyłowych z operatorami systemów dystrybucyjnych po wejściu w życie kodeksów sieciowych ENTSO-E
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Możliwości poprawy jakości prognoz generacji wiatrowej przy wykorzystaniu dostępnych informacji jako zmiennych objaśniających
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Analiza pracy hybrydowego systemu wytwórczego składającego się z turbin wiatrowych, modułów fotowoltaicznych oraz ogniwa paliwowego
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Inteligentne sensory prądowe jako element sieci Smart Grid
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Nowa jakość pomiaru prądów za pomocą sensorów PCB w rozdzielnicach energetycznych
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Obliczenia elektromechanicznych wartości własnych na podstawie przebiegów mocy chwilowej i prędkości kątowej zespołów wytwórczych przy zakłóceniu skokowym
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Model generatora synchronicznego z ułamkowym regulatorem napięcia PIbDa
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Rozpływ mocy przy probabilistycznych ograniczeniach metodą śledzenia
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Problematyka kompensacji mocy biernej linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Wpływ zwarć 1-fazowych na warunki pracy wydzielonej sieci 110 kV, normalnie pracującej ze skutecznie uziemionym punktem neutralnym, przejściowo zasilanej z sieci skompensowanej 110 kV
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)
Studium wykorzystania przekształtnika macierzowego do budowy przesuwnika fazowego
Streszczenie Cały artykuł (HTML) Pobierz artykuł (PDF)