Rada naukowa

Powrót

Zbigniew Szczerba

 Zbigniew Szczerba

Teoretyk i praktyk przedmiotu. Wybitny inżynier, nauczyciel akademicki i wychowawca. Autor i współautor ponad 50 patentów, ponad 200 prac naukowych, z których większość została zastosowana w praktyce. Dyplom inżyniera uzyskał w 1952 roku, po dwuletniej pracy w Elektrowni Gdynia. Dyplom magistra nauk technicznych zdobył cztery lata później.

Karierę zawodową rozpoczął w Instytucie Energetyki, gdzie kierował utworzonym przez siebie zespołem, który opracował wiele typów układów wzbudzenia i regulatorów napięcia generatorów o mocy od kilkuset kW dla okrętownictwa do 500 MW. Produkcję tych regulatorów zorganizowano w ZRE Gdańsk. W szczytowym okresie generatory sterowane przez te regulatory stanowiły 75% mocy krajowego systemu elektroenergetycznego. Zespół opracował również regulatory do transformatorów wyposażonych w przełączniki zaczepów. Większość transformatorów zasilających sieci średniego napięcia w kraju jest wyposażona w te właśnie regulatory. Powyższe prace uzyskały kilkadziesiąt patentów. W roku 1963 uzyskał stopień doktora nauk technicznych na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej. W Instytucie Energetyki zajmował kolejno stanowiska od asystenta do docenta i od kierownika pracowni do zastępcy kierownika oddziału w Gdańsku. W roku 1972 został przeniesiony służbowo do Instytutu Automatyki Systemów Energetycznych we Wrocławiu i powołany na stanowisko zastępcy dyrektora ds. naukowych.

W czasie pięcioletniej pracy na tym stanowisku kierował ogólnopolskimi „problemami badawczymi” oraz rozwijał swoje zainteresowania w kierunku automatyki systemowej, uwieńczone współautorstwem książki „Regulacja częstotliwości i napięcia w systemie elektroenergetycznym”. W roku 1977 ukończył rozprawę habilitacyjną „Modele matematyczne układów regulacji generatorów synchronicznych w systemie elektroenergetycznym” i uzyskał stopień doktora habilitowanego.

Po habilitacji, na wniosek Politechniki Gdańskiej, został służbowo przeniesiony do pracy na uczelni i objął stanowisko kierownika Zakładu Elektroenergetyki na Wydziale Elektrycznym. Wkrótce uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego i wybrano go dziekanem tego wydziału. Funkcję dziekana pełnił przez dwie kadencje, do roku 1987, będąc jednocześnie kierownikiem Zakładu Elektroenergetyki. W latach 1987-1990 pracował jako visiting-professor na Uniwersytecie Technicznym w Oranie (Algieria), gdzie prowadził studia doktoranckie. Po powrocie do kraju zorganizował Katedrę Systemów Elektroenergetycznych na obecnym Wydziale Elektrotechniki i Automatyki. Od 1991 roku jest profesorem zwyczajnym Politechniki Gdańskiej. W latach 1990-1996 pełnił funkcję prorektora ds. nauki.

Jest autorem i współautorem ponad 50 patentów, ponad 200 prac naukowych, z których znaczna większość została zastosowana w praktyce. Od wielu lat jest członkiem Komitetu Problemów Energetyki PAN, członkiem Prezydium Komitetu Elektrotechniki PAN i przewodniczącym Sekcji Systemów Elektroenergetycznych tegoż komitetu. W 2000 roku został wyróżniony tytułem Distinguished member of CIGRE. Profesor jest członkiem rad naukowych i redakcyjnych WNT oraz czasopism: Automaty Automatyka Elektroenergetyczna i Acta Energetica. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej, Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Komitetu Automatyki Elektroenergetycznej.

Był promotorem dziesięciu przewodów doktorskich. Jest twórcą zespołu o charakterze szkoły naukowej, znanej z prac z zakresu automatyki i sterowania w systemach elektroenergetycznych. Dwóch członków tego zespołu zdobyło tytuły profesorskie. Zespół ten uzyskał, zrealizował i aktualnie realizuje wiele projektów badawczych (grantów) KBN. Zespół wykonał i aktualnie wykonuje wiele prac dla PSE, licznych spółek dystrybucyjnych i elektrowni.

Prezentował swoje prace na licznych konferencjach i kongresach międzynarodowych, m.in. CIGRE i IFAC, oraz krajowych. Wielokrotnie był przewodniczącym Komitetu Naukowego Międzynarodowej Konferencji Naukowej Aktualne Problemy w Elektroenergetyce.

Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta, Medalem Edukacji Narodowej i Złotą Odznaką „Zasłużony dla Energetyki”.

Lista artykułów:

  1. Czy liczniki kvarh powinny być stosowane
  2. Ocena możliwości wykorzystania stacji przekształtnikowej HVDC do kompensacji mocy biernej
  3. Adaptacyjny algorytm regulacji transformatorów zasilających sieć rozdzielczą
  4. Analiza możliwości koordynacji algorytmów działania regulatora transformatora blokowego i regulatora generatora
  5. Koordynacja układów regulacji generatorów i transformatorów elektrociepłowni przemysłowej
  6. Nowy algorytm regulacji transformatorów zasilających sieć rozdzielczą
  7. Koordynacja układu regulacji grupowej elektrowni systemowej i układu regulacji kompensatora statycznego mocy biernej
  8. Celowość wykorzystania źródeł mocy biernej zainstalowanych w sieci SN do regulacji U i Q
  9. Wykorzystanie możliwości regulacyjnych mocy biernej wielkich odbiorców
  10. Smart Grid – reklama czy konieczność