Aktualności

Powrót
02.02.2012

Energy Roadmap 2050

W połowie grudnia 2011 Komisja Europejska przyjęła plan działań w zakresie energii do roku 2050 (tzw. Energy Roadmap 2050). Zakłada on, że na przestrzeni kolejnych 30 lat europejski sektor energetyczny stanie się bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny. Dokument jest kolejnym z serii strategicznych opracowań, które wskazują jak osiągnąć ogólny cel w postaci niskoemisyjnej gospodarki europejskiej. Wcześniej zaprezentowane zostały dokumenty dotyczące sektora transportowego i m.in. budownictwa.

Plan jest ambitny i przewiduje, że do roku 2050 osiągnięty zostanie cel polegający na obniżeniu emisji o ponad 80%. Aby tak się stało produkcja energii w Europie będzie musiała się charakteryzować niemal całkowitym brakiem emisji dwutlenku węgla. Dokument Komisji zawiera analizę różnych scenariuszy, które umożliwią osiągnięcie wyznaczonego celu bez zakłóceń w dostawie energii i pogorszenia konkurencyjności europejskiej gospodarki. Główny nacisk został położony na działania, które państwa członkowskie muszą podjąć do roku 2030, aby stworzyć strategiczne ramy dla realizacji planu.

Opisane w dokumencie scenariusze zostały opracowane w wyniku połączenia w różnych konfiguracjach czterech podstawowych aspektów dekarbonizacji (efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii, energii jądrowej i CCS). Europejscy urzędnicy mają świadomość, że prawdopodobnie żaden ze scenariuszy nie zostanie zrealizowany, ale wszystkie wyraźnie wskazują zestaw opcji, których przyjęcie w najbliższych latach sprawi, że realizacja założeń do 2050 roku będzie realna.

W planie działania w zakresie energii do roku 2050 określono szereg elementów, które, według Komisji Europejskiej, mają pozytywny wpływ niezależnie od okoliczności, a co za tym idzie pozwalają na zdefiniowanie pewnych kluczowych rezultatów, takich jak:

  • Dekarbonizacja systemu energetycznego jest wykonalna pod względem technicznym i ekonomicznym. Wszystkie scenariusze dotyczące dekarbonizacji umożliwiają osiągnięcie celu w zakresie redukcji emisji i długoterminowo mogą kosztować mniej niż obecne strategie.
  • Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii mają kluczowe znaczenie. Bez względu na wybrany koszyk energetyczny wyższa efektywność energetyczna i znaczne zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii są niezbędne dla realizacji celów dotyczących emisji CO2 w 2050 r. W scenariuszach wykazano również, że energia elektryczna będzie miała większe znaczenie niż obecnie. Gaz, ropa naftowa, węgiel i energia jądrowa również występują w różnych proporcjach we wszystkich scenariuszach, co umożliwia państwom członkowskim zachowanie elastyczności opcji w ramach koszyka energetycznego przy założeniu, że szybko zostanie urzeczywistniony wewnętrzny rynek o silnych połączeniach międzysystemowych.
  • Inwestycje na wczesnym etapie są mniej kosztowne. W chwili obecnej należy podjąć decyzje inwestycyjne dotyczące realizacji niezbędnej infrastruktury do 2030 r., ponieważ konieczne jest zastąpienie infrastruktury oddanej do użytku 30-40 lat temu. Podjęcie natychmiastowych działań może uchronić przed bardziej kosztownymi zmianami za dwadzieścia lat. Ewolucyjne zmiany w dziedzinie energii w UE w każdym wypadku wymagają modernizacji i znacznie bardziej elastycznej infrastruktury, np. połączeń transgranicznych, inteligentnych sieci elektroenergetycznych i nowoczesnych technologii niskoemisyjnych na potrzeby wytwarzania, przesyłania i magazynowania energii.
  • Kontrola wzrostu cen. Obecnie realizowane inwestycje umożliwią wprowadzenie najlepszych cen w przyszłości. Ceny energii elektrycznej będą rosnąć do roku 2030, po czym mogą ulec obniżeniu w związku z niższymi kosztami dostaw, polityką oszczędności i udoskonalonymi technologiami. Nad kosztami będą przeważać wysoki poziom zrównoważonych inwestycji zrealizowanych na rzecz europejskiej gospodarki, związane z nimi miejsca pracy w poszczególnych regionach i mniejsze uzależnienie od importu. We wszystkich scenariuszach celem jest dekarbonizacja bez większych odstępstw pod względem całościowych kosztów lub wpływu na bezpieczeństwo dostaw.
  • Korzyści skali są konieczne. Europejskie podejście przyniesie skutek w postaci niższych kosztów i bezpieczeństwa dostaw w porównaniu z analogicznymi programami krajowymi. Obejmuje ono również wspólny rynek energii, który powinien zostać wprowadzony do roku 2014.

Realizacja poszczególnych scenariuszy opisanych w planie uwzględnia przyjęcie i wejście w życie regulacji opisanych w Strategii Energia 2020, w tym Planu na rzecz efektywności energetycznej 2011 i projektowanej nowej dyrektywy w sprawie opodatkowania produktów energetycznych. 

Opisane w planie scenariusze uwzględniają szereg niewiadomych, takich jak wzrosty cen ropy naftowej, możliwość wykorzystania na dużą skalę gazu łupkowego oraz technologii CCS. Pięć podstawowych scenariuszy to:

  • Wysoka efektywność energetyczna

Scenariusz zakłada uzyskanie wysokich oszczędności energetycznych poprzez ustalenie m.in. wyśrubowanych wymagań minimalnych dla urządzeń elektrycznych i nowych budynków. Ten scenariusz zakłada spadek zapotrzebowania na energię o 41% do 2050 roku w stosunku do zapotrzebowania w latach 2005-2006.

  • Zróżnicowane technologie wytwarzania energii

Ten scenariusz przewiduje ograniczenie emisji CO2 poprzez obciążenia fiskalne i zakłada powszechne stosowanie energii jądrowej i technologii CCS.

  • Istotne wykorzystanie źródeł odnawialnych

Ten scenariusza zakłada silne instytucjonalne wsparcie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, co miałoby prowadzić do wzrostu udziału odnawialnych źródeł energii w końcowego zużycia energii brutto do 75% i udziału energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii elektrycznej do 97% do 2050 roku.

  • Opóźnione wdrożenie CCS

Ten scenariusz jest zbliżony do scenariusza zdywersyfikowanego, ale zakłada, że wdrożenie technologii CCS istotnie się opóźni, przez co wymagane będzie większe wykorzystanie energii jądrowej.

  • Niskie wykorzystanie energii jądrowej

Scenariusz zakłada, że w Europie nie zostaną uruchomione nowe reaktory jądrowe, co wiąże się z większym wykorzystanie technologii CCS, która miałaby odpowiadać za 32% produkcji energii.

Więcej informacje na temat Energy Roadmap 2050 można znaleźć na specjalnej stronie poświęconej temu projektowi.