Wywiady

Powrót
16.09.2015

Najważniejszy jest merytoryczny i otwarty dialog

O współpracy koncernów energetycznych z instytucjami naukowymi rozmawiamy z Andrzejem Tersą, Prezesem Zarządu ENERGA SA.

Współpraca ENERGI z uczelniami technicznymi od lat zajmuje znaczącą pozycję w działaniach spółki. Wymieńmy choćby ogólnopolski konkurs na najlepszą pracę doktorską, umowę ramową z Politechniką Gdańską czy ceniony przez środowiska naukowe Kwartalnik Naukowy Energetyków „Acta Energetica” wydawany we współpracy z Politechniką Gdańską. Jak projekty realizowane wspólnie z uczelniami przekładają się na biznes? Jakie jest ich znaczenie dla Spółki?

Andrzej Tersa

ENERGA SA od początków swojej działalności biznesowej kładzie bardzo duży nacisk na współpracę z krajowymi instytucjami naukowymi. Współpraca ta jest wielowymiarowa i realizowana w zakresie:

 

  • wspólnych inicjatyw (konsorcja, np. ENERGA - IMP PAN, ENERGA – PG, ENERGA - IEn)
  • promowania najnowszej wiedzy z obszaru szeroko pojętej energetyki (kwartalnik „Acta Energetica”)
  • rozwiązywania bieżących problemów biznesowych i technicznych w ramach umów ramowych zawartych z instytucjami badawczymi
  • wspierania ludzi nauki (granty badawcze, nagrody za najlepsze prace doktorskie, możliwość publikacji wyników badań w kwartalniku Acta Energetica, staże w spółkach Grupy ENERGA)
  • wymiany wiedzy pomiędzy światem nauki i przemysłem (kwartalnik Acta Energetica, seminaria, konferencje)
  • angażowania się w ważne inicjatywy o znaczeniu krajowym (wniosek o ustanowienia programu sektorowego przez NCBiR) i lokalnym (wniosek o utworzenie inteligentnej specjalizacji na Pomorzu)
  • realizacja innowacyjnych projektów przez spółki segmentowe Grupy ENERGA (AMI, Smart Grid, rozwój PV, Smart Toruń, pojazdy elektryczne, DSR–zarządzanie popytem na energię elektryczną).

Grupa ENERGA postrzega współpracę z instytucjami naukowo-badawczymi jako szansę na zbudowanie przewagi konkurencyjnej, szczególnie w obszarze wiedzy i praktycznych jej zastosowań. Grupa sukcesywnie i konsekwentnie buduje relacje z wybitnymi przedstawicielami świata nauki, dbając jednocześnie o podtrzymanie właściwych relacji instytucjonalnych. Wyrazem tych działań są umowy ramowe o współpracy z instytucjami naukowymi na Pomorzu (Politechnika Gdańska, Instytut Maszyn Przepływowych Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku, Instytut Energetyki oddział w Gdańsku). Współpraca ma charakter partnerski, czego namacalnym dowodem jest wydawany od 2009 roku Kwartalnik Naukowy Energetyków „Acta Energetica”. Jest to czasopismo naukowe, które prezentuje wyniki badań i wdrożeń praktycznych rozwiązań w energetyce. Kwartalnik jest jednym z najwyżej ocenianych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) czasopism naukowych dotyczących energetyki. Wydawcą kwartalnika jest ENERGA SA, a partnerem naukowym jest Politechnika Gdańska.

Skąd – w relacji nauka-biznes – najczęściej wychodzi impuls do współpracy? W jaki sposób rodzą się wspólne projekty?

Zazwyczaj zapotrzebowanie na wykonanie określonych zleceń wynika z bieżących potrzeb lub wyzwań, przed którymi staje Grupa ENERGA. Często impuls do współpracy pojawia się ze strony środowiska naukowego, któremu zależy na wykorzystaniu potencjału Grupy ENERGA w celu przetestowania i pilotażu nowych rozwiązań oraz promocji wyników swoich prac.

Grupa Energa podejmuje współpracę z autorami ciekawych pomysłów o potencjale rozwojowym i proponuje w zamian wsparcie w dalszym rozwoju projektu. Bardzo często pomysły na nowe projekty o charakterze badawczo-rozwojowym i innowacyjnym są wynikiem dyskusji, niejednokrotnie wątkiem pobocznym, nad zagadnieniami związanymi z realizowanymi analizami i pracami studialnymi w poszczególnych obszarach biznesowych Grupy. Dlatego tak ważne jest posiadanie i wypracowanie umiejętności dzielenia się wiedzą i otwartości na dialog, zmianę kultury organizacji zorientowanej na innowacje, zachodzące w otoczeniu zmiany. Grupa ENERGA jest świadoma istotności tego zagadnienia, podąża tą drogą i w takiej strategii widzi szansę na rozwój i zbudowanie wartości dla klientów, akcjonariuszy i pracowników.

Jakie projekty naukowe mają największe szanse na zainteresowanie biznesu energetycznego? W jakie projekty najchętniej angażują się spółki z Grupy ENERGA? Jakie i z kim są obecnie realizowane?

W centrum zainteresowań znajdują się przede wszystkim projekty zgodne ze strategią rozwoju Grupy Energa, zwłaszcza te, które rozwiązują bieżące i przyszłe problemy techniczne i technologiczne, np. w obszarze OZE, magazynowania energii, smart grid oraz projekty nastawione na rozszerzenie oferty produktowej i zorientowane na klienta. Należy dodać, że Grupa Energa nie ogranicza się tylko do projektów związanych z jej branżową działalnością, lecz z zainteresowaniem przygląda się najnowszym trendom, rozwiązaniom oraz innowacjom również w innych dziedzinach.

Grupa ENERGA realizuje samodzielnie lub jest członkiem konsorcjów podejmujących m.in. następujące projekty:

 

  • jako członek konsorcjum z Instytutem Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku, do realizacji Zadania Badawczego nr 4, pn. „Opracowanie zintegrowanych technologii wytwarzania paliw i energii z biomasy, odpadów rolniczych i innych”, które jest współfinansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
  • jako lider partnerstwa ze spółkami liderami segmentów z Grupy ENERGA oraz czołowymi instytucjami naukowymi i podmiotami gospodarczymi z Pomorza – złożono wniosek w konkursie Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego pn. „Inteligentne specjalizacje Pomorza”
  • jako członek konsorcjum ENERGA SA 26 czerwca 2014 roku podpisała list intencyjny w sprawie współpracy badawczej z ENEA S.A., PGE Polską Grupą Energetyczną S.A. i TAURON Polska Energia S.A. Intencją spółek jest analiza możliwości nawiązania współpracy w zakresie prac badawczo-rozwojowych
  • jako lider konsorcjum w programie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) GEKON – Generator Koncepcji Ekologicznych – o finansowanie z tego programu został złożony wniosek dla projektu pt "Budowa lokalnego obszaru bilansowania (LOB) jako elementu zwiększenia bezpieczeństwa i efektywności energetycznej pracy systemu dystrybucyjnego”. Pozostali konsorcjanci to: Instytut Energetyki oraz Uniwersytet Zielonogórski;
  • jako lider konsorcjum w Programie Priorytetowym Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ISE – Inteligentne Sieci Energetyczne – ENERGA-Operator SA złożyła wniosek o finansowanie z tego programu dla projektu „Smart Toruń – pilotażowe wdrożenie inteligentnej sieci energetycznej przez Grupę Kapitałową ENERGA”. Pozostali konsorcjanci to: ENERGA-Obrót SA, ENERGA Wytwarzanie SA oraz ENERGA Oświetlenie Sp. z o.o. i ENERGA Innowacje Sp. z o.o.
  • jako członek konsorcjum w Programie Horizon 2020 – ENERGA Operator SA wraz z firmami Iberdrola, EDP, Vattenfall zgłosiła wspólny projekt UPGRID. Liderem konsorcjantów jest hiszpańska Iberdrola. Pozostali konsorcjanci to: Politechnika Gdańska, Instytut Energetyki oraz firma Atende SA
  • jako lider konsorcjum w Programie Badań Stosowanych Narodowego Centrum Badań i Rozwoju – ENERGA Operator SA otrzymała rekomendację do dofinansowania projektu „Dedykowana metodyka zarządzania projektami inwestycyjnymi w obszarze dystrybucji energii elektrycznej”. Pozostali konsorcjanci to: Uniwersytet Gdański, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, CRE Consulting Sp. z o.o.

Jakie są największe bariery w nawiązywaniu współpracy z nauką? Czy i jakie bariery udało się w ostatnich latach przełamać? Co pomogło w ich przełamywaniu?

Wydaje się, że największą barierą są różne cele, którymi kierują się przedsiębiorstwa oraz uczelnie. Przedsiębiorstwa skupiają się głównie na uzyskiwaniu zadowalających efektów ekonomicznych, dla uczelni zaś priorytetem są rezultaty naukowe. Współpraca ta na przestrzeni lat ulega ciągłej poprawie i ewolucji. Kluczowym czynnikiem pozwalającym przełamywać bariery jest wzajemna otwartość i zrozumienie różnic w podejściu do realizowanych działań.

Wydaje się, że złotym środkiem są projekty B+R o potencjale wdrożeniowym, przy realizacji których jednostki naukowe mają możliwość przeprowadzenia szeregu badań, natomiast dla przedsiębiorstw wartość stanowi produkt gotowy do wdrożeń w skali pilotażowej, a następnie seryjnej. Dzięki takiemu podejściu firmy nie muszą koncentrować się na obszarze B+R (za który odpowiadają uczelnie i instytuty), tylko na komercjalizacji produktów.

Niemniej, jak wspomniałem wcześniej, najważniejszy jest merytoryczny i otwarty dialog pomiędzy obydwoma środowiskami, często przy udziale partnerów z otoczenia administracji państwowej i samorządowej.

Jaki, Pana zdaniem, powinien być model współpracy nauki z biznesem, aby sprostać oczekiwaniom dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości?

Kluczowe jest utrzymywanie stałej współpracy nie tylko przy realizowanych projektach, lecz również w ramach programów stażowych czy praktyk studenckich. Z jednej strony podejście takie umożliwia wdrażanie studentów i absolwentów uczelni w system funkcjonowania przedsiębiorstw, poznanie ich kultury i zasad funkcjonowania, z drugiej zaś daje szansę przedsiębiorstwom na wykorzystanie świeżego spojrzenia oraz implementację niestandardowych pomysłów.

Dlatego ENERGA zamierza nadal ściśle współpracować ze środowiskami naukowymi, w tym z uczelniami wyższymi. Dobrą praktyką jest aktywny kontakt studentów i naukowców z pracownikami naszej Grupy.

W ramach współpracy z jednostkami naukowymi Grupa organizuje cyklicznie programy stażowe dla studentów uczelni w całej Polsce. Ponadto angażuje się w inicjatywy edukacyjne na szczeblu regionalnym i ogólnopolskim, tj. „Warsztaty Wyzwalamy Energię”, „Planeta Energii” czy konkurs skierowany do szkół ponadgimnazjalnych „ENERGIA Przyszłości”.

Za cel stawiam sobie, aby Grupa ENERGA była rozpoznawana w kraju nie tylko jako koncern zajmujący się dystrybucją i produkcją energii, ale także jako firma stawiająca na nowoczesność, otwartość, badania i rozwój. Jako menadżer i inżynier z wieloletnim praktycznym doświadczeniem wspieram ideę przemysłowego kształcenia Inżyniera Przyszłości CDIO (Conceive – Design – Implement – Operate), zapoczątkowaną w USA i propagowaną w Unii Europejskiej, gdzie przyszli inżynierowie będą jednocześnie nauczycielami, a nauczyciele inżynierami, znającymi realia obu środowisk.