Wywiady

Powrót
03.02.2012

Współpraca jest kluczem do skutecznej innowacji

O źródłach innowacji w elektroenergetyce oraz potrzebie współpracy między przedsiębiorstwami i placówkami naukowymi rozmawiamy z Mirosławem Bielińskim, Prezesem Zarządu ENERGA SA.

Gdzie leży źródło innowacji w elektroenergetyce? Czy są nim koncerny energetyczne, czy uczelnie?

Trudno mówić o jednym źródle innowacji. Dobrze jest, gdy ośrodki naukowe, uczelnie i koncerny energetyczne inspirują się wzajemnie. Dlatego tak ważne jest utrzymywanie stałych kontaktów, wymiana informacji i realizowanie wspólnych projektów. Najlepsze innowacyjne pomysły rodzą się często podczas pracy nad takimi właśnie projektami. ENERGA bardzo poważnie traktuje współpracę ze środowiskiem naukowym. Staramy się nie tylko inspirować do tworzenia konkretnych innowacyjnych rozwiązań, które mogą znaleźć zastosowanie w elektroenergetyce, ale również podejmujemy działania, mające na celu wyłonienie ciekawych projektów i prac powstających w murach uczelni. Przykładem takiego działania może być realizowany obecnie z Politechniką Gdańską konkurs na grant badawczy. Studenci ostatnich lat studiów magisterskich, asystenci ora adiunkci mogą zgłaszać swoje projekty z zakresu energetyki, w których podejmują próbę rozwiązania ważnych problemów mieszczących się w obszarze działania Grupy ENERGA.

Co zyskuje koncern energetyczny na współpracy z uczelnią techniczną?

Z jednej strony są to na pewno korzyści wynikające z możliwości bezpośredniego wykorzystania wyników prowadzonych przez uczelnię badań lub wdrożenie wypracowanych przez naukowców rozwiązań. Z drugiej strony dostęp do wysoko wykwalifikowanej kadry, w tym do najlepszych absolwentów, którzy mogą zasilić zespół koncernu. Uczelnie techniczne, w tym Politechnika Gdańska, mogą prowadzić prace i badania na wczesnych etapach rozwoju określonych koncepcji, zanim nabiorą one jeszcze konkretnego wymiaru biznesowego. Na dalszych etapach, kiedy kontynuowanie prac wymaga zaangażowania większych środków lub dostępu do infrastruktury technicznej, współpraca jest intensyfikowana, dzięki czemu zyskują obie strony…

Na jakich forach odbywa się dialog biznesu z nauką w elektroenergetyce?

Naturalnym obszarem są bezpośrednie kontakty pracowników Grupy ENERGA z naukowcami. Często jest to współpraca osób, które kontynuują współpracę jeszcze z czasów studiów. To kolejny atut posiadania silnego zaplecza kadrowego w postaci dobrej uczelni technicznej w regionie, w którym firma działa.

Oprócz tego funkcjonują bardziej sformalizowane struktury, takie jak na przykład kwartalnik elektroenergetyków Acta Energetica, który Grupa ENERGA wydaje wspólnie z Politechniką Gdańską. Na łamach tego pisma naukowego głos zabierają przedstawiciele nauki oraz praktycy reprezentujący koncerny energetyczne. Dzięki temu oba te środowiska mogą regularnie śledzić postępy w obszarze badań naukowych i praktycznych zastosowań ich wyników. Jest to także forma promocji polskiej elektroenergetyki na świecie, ponieważ kwartalnik jest wydawany również  po angielsku i trafia do bibliotek zagranicznych ośrodków naukowych.

Jakie są bariery w podejmowaniu współpracy ze sferą nauki – z perspektywy biznesu?

Największą barierą może być bariera mentalnościowa., Polega ona na stereotypowym postrzeganiu uczelni jako skostniałych, oderwanych od realnego świata instytucjach prowadzących badania, które są  „sztuką dla sztuki”. Tymczasem na wielu uczelniach, a my przekonujemy się o tym między innymi na przykładzie Politechniki Gdańskiej, mamy coraz częściej do czynienia z naukowcami otwartymi na potrzeby koncernów energetycznych, dysponujących wartościową wiedzą, gotowych, by się nią dzielić i wspólnie poszukiwać innowacyjnych rozwiązań.

Co mogłoby pomóc w przełamywaniu tych barier?

Bariery przełamywane są poprzez kolejne wspólne projekty, dzięki którym obydwa środowiska mogą się lepiej poznać i zrozumieć. Na pewno ważne są osobiste relacje, które mogą owocować wspólnymi przedsięwzięciami. Oczywiście, przydałyby się też elastyczniejsze rozwiązania prawne, które upraszczałyby drogę od naukowego pomysłu do realnego wdrożenia w przemyśle. W tym obszarze zamiast barier powinny funkcjonować systemy wsparcia, chociażby takie, które ograniczą nie zawsze konieczną biurokrację.

Uczelnie kierują do biznesu coraz bardziej atrakcyjną ofertę współpracy. Wykazują się zrozumieniem celów biznesowych swoich partnerów i są elastyczne w zakresie proponowanych form współpracy. Przedsiębiorstwa, szczególnie takie, jak nasze, nie są postrzegane wyłącznie jako potencjalny pracodawca.

Czy ostatnie lata przyniosły jakieś konkretne, znaczące zmiany dotyczące współpracy biznesu z nauką czy też wykorzystywaniu pracy naukowców w praktycznej działalności przedsiębiorstw?

Ponownie posłużę się przykładem Politechniki Gdańskiej. Uczelnia powołała Centrum Wiedzy i Przedsiębiorczości, które ma ułatwić dostęp do informacji o powstających tam innowacjach,  a pełnomocnik rektora ds. komercjalizacji ma być swego rodzaju „łącznikiem” między światem nauki i biznesu. Tego typu inicjatywy – wychodzące ze środowiska samych uczelni – są bardzo cenne i choć jest jeszcze za wcześnie, by oceniać ich konkretną działalność, to na pewno jest to krok w dobrym kierunku.

Z naszej strony krokiem w kierunku bardziej intensywnego wykorzystywania pracy naukowców w  działalności komercyjnej było powołanie spółki ENERGA Innowacje, koncentrującej się na realizacji Programu Energia Inwencji. To pierwszy w Polsce program, którego celem jest rozwój innowacyjnych przedsięwzięć z obszaru energetyki. Ideą funkcjonowania ENERGA Innowacje jest wykorzystanie istniejącego zaplecza takich podmiotów, jak: parki naukowo-technologiczne, instytuty naukowe, wyższe uczelnie, centra badawczo-rozwojowe. Współpraca z tymi podmiotami pozwoli osiągnąć efekt synergii, który przyczyni się do wzrostu tempa rozwoju innowacji i ich komercjalizacji.

Jak wygląda współpraca z ośrodkami naukowymi w przypadku ENERGA SA?

Podam kilka konkretnych przykładów. Wspomniałem już o współpracy z Politechniką Gdańską – przy czym nie ogranicza się ona tylko do konkursu grantowego. Niedawno, wchodząca w skład Grupy ENERGA, spółka ENERGA-OPERATOR podpisała porozumienie z Gdańskim Oddziałem Instytutu Badawczego Instytutu Energetyki oraz Wydziałem Elektroniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej o współpracy w zakresie badań i rozwoju systemów inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Efekt prac badawczych chcemy wykorzystać w pionierskich projektach wdrożenia systemów smart grid w Polsce. Rozpoczęliśmy też współpracę z Electric Power Research Institute (EPRI) – jednym z największych instytutów badawczych na świecie, dostarczającym naukowe i techniczne rozwiązania dla międzynarodowych firm sektora energetycznego. Ma ona na celu pozyskanie innowacyjnej wiedzy, która będzie mogła być wykorzystana przy budowie sieci smart grid. Jak widać, w relacjach z instytutami naukowymi nie ograniczamy się więc tylko do polskich ośrodków.

ENERGA SA wraz Instytutem Maszyn Przepływowych PAN zawiązała konsorcjum naukowo-przemysłowe, które wygrało ogólnopolski konkurs na realizację badań w ramach Narodowego Programu „Zaawansowane Technologie Pozyskiwania Energii" Zadanie 4. „Opracowanie zintegrowanych technologii wytwarzania paliw i energii z biomasy, odpadów rolniczych i innych". Program ustanowiło Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a za realizację jest odpowiedzialne Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, które zdecydowało o wyłonieniu zwycięzcy. ENERGA SA jest w tym programie Strategicznym Partnerem Przemysłowym, a IMP PAN – liderem konsorcjum. Efektem prac naukowo badawczych, które prowadzone będą do 2015 roku, będą prototypowe, innowacyjne instalacje pilotażowe, możliwe do wdrożenia w polskich warunkach, co oznacza szansę na zyskowny produkt biznesowy. ENERGA SA będzie testowała zaproponowane rozwiązania, oceniając ryzyko i opłacalność zastosowanych technologii, jest też odpowiedzialna za stronę biznesową projektu. Z konsorcjum współpracują zespoły badawcze z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Politechniki Gdańskiej,  Instytutu Energetyki Oddział Gdańsk, Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu, Politechniki Śląskiej i Politechniki Krakowskiej.

ENERGA SA współpracuje z Instytutem Maszyn Przepływowych w Gdańsku także na kwestii  analizy i konsultacji nowych, innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie technologii przetwarzania energii. Instytut wspomaga nas w podejmowaniu decyzji o stosowaniu nowych technologii, np.: w ramach działalności inwestycyjnej.

Dziękujemy za rozmowę.